+ نوشته شده در ساعت توسط مالک خجسته کارشناس ارشد اقتصاد
|
ارزوییه ما"مرکز غله استان کرمان "
تویی روشن و من چون شام تارم
تو را ارزو، همیشه دوسـت دارم
تو استوار شـــدی بـر چشم تارم
تــــو را در هـــر دیاری مینگارم
به هــر مجلس که رفتم نام تو بود
اگـــر با تـــو نباشـــــم بیقــرارم
چـــو ارزو را شنیدم من ز ارزوییه ما
تــو را من دست یزدان میسپارم
چـــو راسخ گشتم اندر راه ارزوییه
چه دیاری بهتر از تـــو توی کرمان
----------------------------------- ارزوییه یکی از جلگه های سرسبز دیار کریمان می باشد که در پهنه ای از کویر قرار گرفته است ( دليل ) نامگذاري ارزوییه به گفته افراد محلي از واژه "ارز" به معني برنج می باشد. بعد از يورش: (حمله) تازيايان : (اعراب) به ايران به شوند : (علت) وفور برنج و كشت آن در ارزوئيه به اين نام شهرت يافته است.
در گويش محلي به شكل "ارزو" ادا مي شود و به همين شوند : (دليل) به ارزوییه مشهور شده است. ارزوییه قدمت ديرينه اي دارد و اوج شكوفايي و آبادانی آن در حكومت زنديه بوده است.
مركز ارزوييه شاهماران است كه شوند :(علت ) نامگذاري آن به شوند: (علت) مارهاي سمي بسيار در منطقه بوده و در واقع مارهاي بزرگ در اين سرزمين زندگي مي كرده اند.
زمين هاي ارزوييه از آب كاريز : (قنات) سيراب : ( مشروب) مي شوند. از كاريز هاي بنام : (مشهور) ارزوييه مي توان از كاريزهاي ارزوييه ، آبگرم ، قلعه نو ، وكيل آباد ، صوغان ، قادرآباد ، ابراهيم آباد،چاه سرخ ، مازه ، نراب و چاه بغل نام برد.
كاريز ارزوييه از با ارزش ترين : (مهم ترين ) كاريزهاي اين مرزو بوم :(منطقه) با 3 كيلومتر درازي:(طول) داراي 100 حلقه چاه است، در مسير اين كاريز 4 دهنه آسياب قرار داشته كه اكنون ويرانه هاي آن برجاست.
مدار گردش آب در شاهماران و صوغان 8 شبانه روز است و نظام آبياري بر پايه : (اساس) حبه محاسبه مي شود.هر حبه 1 ساعت اب دارد و پيش از ساعت تاق اجرا مي شده است( طول روزيك تاق و طول شب تاق ديگري محسوب مي شود )
كاريز وكيل آباد از ديگر كاريزهاي بنام ارزوييه به حساب مي آيد كه 250 حلقه چاه در درازي: (طول) آن كنده: (حفر) شده است.گودي : (عمق) مادرچاه 50 متر و شيب كاريز از شمال شرق به جنوب غربي است.
نوع كاريز وكبل آباد رودخانه اي و نوع كاريز ارزوييه كاريز دشت است.
در وكيل آباد مدار گردش آب 12 شبانه روز است كه ميراب ها تقسيم آب را به عهده دارند.كاريزهاي قلعه نو ، ابراهيم آباد و وكيل آباد به موازات هم پيش مي روند . در مسير كاريز وكيل آباد 2 دهنه آسياب كار مي كرده است كه از بين رفته اند.
كاريزهاي ارزوييه سال ها از سوي غنجعلي خان جهانشاهي ، درويش درآگاهي و يزدگردخان معينيان لايروبي و بغل كني شده است.
از مقني هاي ارزوييه مي توان از حمدا...خادمي ، غنجعلي عليرضايي ، مرادحاتمي و نوروز شرفي نان برد.
باغ هاي باارزش :(مهم) ارزوييه باغ جندقي، باغ شرفي و باغ ميرابراهيمي است. باغ جندقي به مساحت 1000هكتار شامل گونه هاي مختلف مركبات و باغ ميرابراهيمي شامل : گونه اي مختلف خرما به مساحت 250 هكتار مي باشد. اخیرا با شهرستان شدن ارزوییه وبا تصويب هيئت وزيران و بنا به پيشنهاد وزارت كشور و به استناد ماده (13) قانون تعاريف و ضوابط تقسيمات كشوري -مصوب 1362- شهرستان ارزوئيه به مركزيت شهر ارزوئيه از تركيب بخش مركزي مشتمل بر دهستان هاي ارزوئيه، وكيل آباد و دهسرد و بخش صوغان مشتمل بر دهستان هاي اميرآباد و صوغان در تابعيت استان كرمان ايجاد ميشود. بر اين اساس، بخش صوغان به مركزيت روستاي علي آباد از تركيب دهستان هاي امير آباد و صوغان می باشد